Gwara polska

barzy się

zachciewa się; por. bażyty57.

Region: kujawski

basetnia

kontrabas

Region: nowomiński

bebechy

2) pierzyny, poduszki, pościel

Region: nieustalony

bebechy, ów

wnętrzności: „zginiesz z bebechami” = zupełnie, powsz. por.I, 17 i II, 6; Щ, 743; 749; 11; III, 490.

Region: łomżyński, nieustalony

bębełuszek

dziecko, : „Trzeba jej dać na garnuszek, || Bo jej zbije bębełuszek”, pśń. odowca, „A dajcież jej na garnuszki || Wytłuką jej bębełuszki”, pśń.; bębełusek: „Trzeba jej dać na garnusek, Zeby jad bębełusek”

Region: chełmski, lubartowski, lubelski, radzyński

bebłać

mącić, powsz.; por. KK. IV, 303, III, 361; tr. rozka- zujący beblij i bebłaj, (*)==zówek, pt. janowski.ace filologiczne, Т.18

Region: janowski, mławski, siedlecki

bech

pogardliwie o dziecku; por. bach.

Region: kaliski, kujawski

bęcoły

lm. kluski z kartofli

Region: garwoliński

bęcwał

człowiek ciężki, leniwy, o dzieciach szczególniej: „ach ty bęcwale!”]=bandzwoł

Region: galicyjski, kaliski, kujawski, lubelski, radomski

bednarczuczek

zir. od bednarz: „I znalazła bednarczuczka, co obrączki niesie”.T.

Region: krakowski

będzwał, będzwalisko

niezgrabny człowiek

Region: mławski

bełk

l) brzuch; por.I, 152, III, 86 (bełg); II, 6 (bełcun); 749; 2) miejsce głębokie na rzece, głębia; p. kołbań, wyrek; por.I, 291 i46 (bełko).

Region: hrubieszowski, krasnostawski, łomżyński, lubelski

belować

mówić na podwałkę, tj. nie wymawiać głoski ł

Region: miechowski

bełty

męty

Region: włoszczowski

berlinka

kartofel podługowaty ciemno-fijoletowego koloru

Region: lubartowski

beskura, beskurcyjd

wyraz obelżywy; por.IV, 303; 3; 47; I, 38.

Region: stopnicki

bez

przez, per: bez Zawrat se wrócił; wracać bez las; z anglikę hodził bez tydzień; mame cas bez dwa dni. Także bez w znaczeniu dzisiejszym w języku ogólnopolskim =sine: bez kija, bez piéniędzy.

Region: zakopiański

bez rok

na przyszły rok

Region: hrubieszowski

bez umiarku

bez umiarkowania, bez ustanku

Region: nieustalony

bezeka

człowiek bezecny: „to bezeka”; por.3 bezera.

Region: lubelski, olkuski, zamojski

białe raki

jajka; por. art. W. Pola w książce: „Kło- sy i Kwiaty” (1869): „Z pamiętników siołu” str. 8 (podeskidem).

Region: krakowski, lubelski, radzyński, sandomierski

białtko

białko, anal, do żółtko.

Region: nieszawski

białtko

p. wyżej.

Region: mławski

białuclia

1) rodzaj ryby, , ; por.biełucha. 2) śliwka biała

Region: kielecki, lubartowski, lubelski, łukowski

biedra

biodro np. krowy; por.II, 268; 50; A.-B. 620. biedronka, biedrzonka, biedrunka; boża krówka; por.VIII, 250 biedrzonka.

Region: kujawski, nieustalony

biedzieć

biedę ciérpiéé: tu tele drzewa, a oni we wśi biedzą.

Region: zakopiański

bielnik

„pędzel, co sic bieli chałupa”

Region: lubelski

bieluchy

kartofle glicery

Region: tomaszowski

bitka

bójka, bijatyka: zacął bitkę napiérwéj.

Region: zakopiański

błądzić

bredzić w malignie

Region: łomżyński

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.