Strona główna » Gwara polska

Gwara polska

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”

jahać 1. jaać, jāć

jechać.

Region: zakopiański

jar

wiosna;

Region: zakopiański

jarec 1. jarzec

jęczmień jary; jarcany jęczmienny: „léb jarcany. Jarcem nazywają też górale skamieliny (numulity) wchodzące w skład skały wapiennéj dolomitowéj w dolinie Kościeliskiéj.

Region: zakopiański

jary

młody, silny, rzeżki.

Region: zakopiański

jasion

jesion.

Region: zakopiański

jedła, jedlica, jedlicka

jodła: Na wysokiej jedli gołą- becek śedżał, Jaby će kobała, kieby nikt nie wiedział.

Region: zakopiański

jinędy

jindziéj: pódzies jinędy.

Region: zakopiański

jino (obok: jeno)

tylko: zeby jino miał, jino kawałek.

Region: zakopiański

jiny

inny: przeniesłe kobiety z inégo sałasu.

Region: zakopiański

juhas

pastérz owiec, owczarczyk (madź. juhász; juh owca).

Region: zakopiański

juhasić

paść bydło: jéj hłop ńe juhaśi, jeno poseł na kośbę.

Region: zakopiański

ka, kaj, kan, kany i kandy

gdzie; kan dokąd: panowie kan idą? do Morskiego Oka?

Region: zakopiański

kapec, 1. m. kapce

buty z białego filcu, w niektórych okolicach używane (np. w Liptowie).

Region: zakopiański

kie, kiej

kiedy, gdy; kieby gdyby.

Region: zakopiański

kielo 1. kiela

wiele, stpol. kilo ¹), Jesce ma kiela gości iść pod Zawrat.

Region: zakopiański

kierdei

stado, gromada owiec od kilkudziesięciu do kil- kuset; kierdołek stadko, gromadka owiec.

Region: zakopiański

kira

polana czyli łąka górska zewsząd lasem otoczona: Miętusia kira, w dolinie Kościeliskiėj za Bramą.

Region: zakopiański

kirpce

trzewiki góralskie, składające się z kawała skóry, owiniętéj około stopy i rzemykami przywiązanéj.

Region: zakopiański

klog

žołądek cielęcy, dodawany do mléka dla oddziele- nia z niego séra od serwatki czyli żętycy.

Region: zakopiański

kocis

woźnica, furman.

Region: zakopiański

koliba, kolibka

schronienie pod skałą, pod wielkim zło- mem granitu, przed dészczem, burzą, lub w czasie nocy.

Region: zakopiański

końcysty

kończaty, ostro zakończony: Na ty skale, co to prost taka końcystä.

Region: zakopiański

kopa

góra = widać Magorską kopę; Kopa królowej itp

Region: zakopiański

kopertać się

kręcić się, pluskać się: reby sie kopertały.

Region: zakopiański

kosodrzew, kosodrzewina 1. kozodrzewina

gatunek sosny bardzo smolnéj, krzewiasto-rozłożystėj, nie wyrastającéj w drze- wo, lecz w krzaki do 12 stóp wysokie; rośnie nad granicą drzew od 4200 stóp nad poziomom morza (pinus mughus) Zejsz. 28. Górale nazywają także to drzewo kosówką: „w Sta- wiańskiej dolinie zawiele kamieni, A nàwięcej sie tam ko- sówki zieleni”.

Region: zakopiański

koszar

ogrodzenie czworoboczne pod otwartym niebem dla owiec (madź. kos [wym. kosz] baran).

Region: zakopiański

kotlicek

kociołek.

Region: zakopiański

kozica

dzika koza, żyjąca w Tatrach.

Region: zakopiański

krzesanice

skały nieprzystępne, bardzo strome lub pro- stopadłe.

Region: zakopiański

Krzywań

tak nazywają górale górę Krywań (7500′), leżącą w południowej stronie ziemi Spiskiéj (przez upodo- bnienie do wyrazu krzywy).

Region: zakopiański

W tym miesiącu wspierają Nas: