Gwara polska

adukat

adwokat; por.I, 306.

Region: lubartowski, zamojski

aino tak

potwierdzając zapytanie, ainoć

Region: kujawski, łomżyński, lubelski, łukowski, zamojski

bakiera

koszyk

Region: zamojski

bałabuchy

1) pierogi owinięte w liście kwaszonej kapusty, 2) recuszki

Region: łomżyński, tomaszowski, zamojski

bezeka

człowiek bezecny: „to bezeka”; por.3 bezera.

Region: lubelski, olkuski, zamojski

bolączka

1) choroba wewnętrzna; 2) suchoty; por. B. 86. bombroivd esancyja a. bombrowd

Region: janowski, zamojski

bucior

pieróg z nadzieniem, składającym się z marchwi, maku i kaszy jaglanej

Region: zamojski

chaczkory

spodnie

Region: zamojski

chadzaj

gospodarz, nica; por. ros. хозяинъ.

Region: zamojski

chaimek

lampka

Region: zamojski

chyra

wada; por.iIII, 87.

Region: zamojski

czernina

ciemność, wieczór; „d terema do terema, czerniną ślub brali”

Region: olkuski, zamojski

dryga

galareta z nóżek cielęcych; drygi lm.

Region: biłgorajski, garwoliński, zamojski

fryzota

fryzura: „yzowana zona tyło do fryzoty

Region: lubartowski, zamojski

gamerka

rodzaj czapki

Region: zamojski

gladyszka

garnek do mleka

Region: lubartowski, zamojski

grubizna

mięso wieprzowe: „jadłam grubiznę, bom szulała”, tj. jadłam wieprzowe mięso (w wielkim poście), bom była słabą

Region: zamojski

hamajda

łąka bagnista

Region: zamojski

hań

tam; por.48, 8, 57.

Region: lubelski, zamojski

hoda, hody

ani weź, ani sposób, trudno, : por.262.

Region: janowski, krasnostawski, lubelski, zamojski

holopa

1) duża niegrabna noga: „jakie to ma liolopy”; 2) niezgraba (jołop?); por. Waga 752.

Region: biłgorajski, lubelski, olkuski, zamojski

je dziatek

jednolatek”, pśń. wes. Deszkowice

Region: zamojski

kanfina

nafta

Region: biłgorajski, kielecki, lubelski, zamojski

karólik

karolek, kminek łączny, karólek

Region: kujawski, zamojski

kasza szklana

kasza tatarczana, suszona, przezroczysta

Region: zamojski

kasztan

przezwisko nadawane mieszczanom

Region: janowski, zamojski

kateryja

galareta z nóg cielęcych

Region: zamojski

kazanica

kazalnica, ambona; por.10, 60

Region: janowski, tomaszowski, zamojski

klambra

klamra

Region: zamojski

kłunia

stodoła

Region: zamojski

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.