Gwara polska

bałabuchy

1) pierogi owinięte w liście kwaszonej kapusty, 2) recuszki

Region: łomżyński, tomaszowski, zamojski

bieluchy

kartofle glicery

Region: tomaszowski

cięgiem

ciągle; p.II, 269; I, 39, 11, 245; 39

Region: kujawski, łomżyński, tomaszowski

co postąpek

co krok

Region: tomaszowski

cuzać się

kłócić się; cuzanie—kłótnia

Region: tomaszowski

czarny dzień

wielki piątek

Region: lubartowski, tomaszowski

czwórności

przekleństwo: „eby cię czwórności porwały”

Region: krasnostawski, tomaszowski

czykutać

skrzeczeć, czykuteńka

Region: tomaszowski

czykutejka

sroczka: „ykutała czykutejka na śliwie”, pśń. „ykutała czykutejka cze, cze, cze, Kto mi ten warkoczyk rozplecie”, pśń.

Region: opatowski, tomaszowski

durno

napróżno

Region: tomaszowski

dychtować rozumem

wyobrażać sobie

Region: tomaszowski

dziawolić

skomleć, o psie (dziaw, dziaw, dziaw)

Region: tomaszowski

dziewcocha

dziewczyna

Region: tomaszowski

dziug i

śmiecie

Region: tomaszowski

furnąć

frunąć

Region: tomaszowski

haić

czas tracić, mitrężyć: „nie haj czasu”, „zhaiłem sobie dzień”, straciłem dzień

Region: krasnostawski, lubelski, tomaszowski

hąjka

strata czasu

Region: krasnostawski, tomaszowski

hurda

farsz z makucha konopnego; por.9, 58.

Region: tomaszowski

kantorowe, ego

oduzdne, uździenne, opłata, którą daje kupują- cy konia poprzedniemu woźnicy (od kantaru)

Region: tomaszowski

kazanica

kazalnica, ambona; por.10, 60

Region: janowski, tomaszowski, zamojski

KCh. 30os. 58 (hyskać); hysnąć

skoczyć; por.II, 211.

Region: nieustalony, tomaszowski

kicka

żaba; por.I, 69.

Region: tomaszowski

kimbałka

ubranie głowy, obrączka obszyta płótnem, którą kobiety noszą na głowie; por.I, 90: kibałka.

Region: hrubieszowski, krasnostawski, tomaszowski

klinica

rodzaj spódnicy, : „Do kościoła w klinicy, | Do karczemki w spódnicy”, pśń.

Region: tomaszowski

kole

koło, około; por.624.

Region: łomżyński, lubelski, tomaszowski

kołotuszka

1) przyrząd do rozcierania np. kartofli; 2) przy- rząd do robienia masła; por.I, 69.

Region: nieustalony, tomaszowski

kopia

kropla

Region: tomaszowski

krasisty

pstry (o bydle)

Region: tomaszowski

KS. 262: ino

tylko; por.262.

Region: tomaszowski

lewindowy

lawendowy

Region: tomaszowski

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.