Gwara polska

beskura, beskurcyjd

wyraz obelżywy; por.IV, 303; 3; 47; I, 38.

Region: stopnicki

brzustynki

część wozu

Region: stopnicki

bułanić

podwałczyć, nie wymawiać głoski ł

Region: stopnicki

chyż

dom: „na chyżu”—w domu; por.hyż, patrz wyżej : chize; por.ochowski „Toruńskie nocy”: „w noc na chyzie”.

Region: hrubieszowski, krasnostawski, stopnicki

czepczyszcze

zgrub, od czepek: „ożyli mi te czepczyszcze, żą kochać te chłopczyszcze”, pśń.

Region: lubartowski, stopnicki

deptak

1) walec szosowy; 2) krąg, w którym chodzą ko- nie zaprzężone do młockarni lub sieczkarni; przen.: „cho-

Region: stopnicki

dochcipny

dowcipny, zręczny do roboty; por.ryj- kowskionika: dochcip.

Region: krakowski, lubelski, nieustalony, stopnicki

dyjaktylowa maść

diachylum

Region: stopnicki

dynowe

na nowo (de novo?)

Region: stopnicki

gardliwy

gardy.ostowice, pt. puławski.

Region: stopnicki

grąba

grzęda np. kartofli, okraczka, p.grąbla, II, 247.

Region: stopnicki

hdby

lm. rzeczy do ubrania służące, odziewa, odzież żeńska; por.8.

Region: stopnicki

iść na doświtki

iść na kądzielnice, tj. zebranie kobiet wiejskich, odbywające się bardzo rano, przed świtem, dla przędzenia; por.doświtka i „arodawne przy- słowia dla ochronek”, Poznań uupańskiego, str. 81.

Region: krasnostawski, lubelski, stopnicki

jugo

jarzmo

Region: stopnicki

juzyna

podwieczorek; por., An I, 42, II, 277, eziniacy Ateneum 1881, t. IV, str. 443, IV, 308, powsz. r. 1889 „Nasze sioło”, str. 212.5.

Region: nieustalony, siedlecki, stopnicki, włocławski

karba

krzyżyk drewniany, lub wić kręcona, którą obnoszą od chaty do chaty po wsi, prosząc na pogrzeb zmarłego; sta- wiają ją pod oknem chaty, mówiąc: „ndmta karbę”.aści- ciel chaty obowiązany jest odnieść ją do sąsiada.

Region: stopnicki

kila Lsk., kilo

kilka; por.49, III, 87.

Region: stopnicki

klek a. klok

część radła, klęk (i wsiach są- siednich zatracone są nosówki).

Region: nieustalony, stopnicki

knaga

duża kość, : „psu daje się knagę”.

Region: kaliski, stopnicki

kopne drabiny

wielkie drabiny w wozie służące do zważenia zboża w snopach (od kopa)

Region: siedlecki, stopnicki

kuli

kwoli, iowskie.

Region: miechowski, stopnicki

kulon

tak lud przezywa mieszczan w(„ra- chuje sie kulon”); por.IV, 316: kuldon, kóldón, II, 259: gulon, A. Dygasiński Kuba Gąsior, str. 24: „Kul- don zenicy albo z Nowego Miasta”, p. gulau.

Region: nieustalony, olkuski, pińczowski, stopnicki

kurzdk

kto kurzy czyli pali papierosy, fajkę

Region: krakowski, stopnicki

kwardy

twardy

Region: lubelski, stopnicki

mekdl

tak lud wnazywa mieszczan zleśnicy inicy (=męlcal); por.G26, II, 259, ezinia- cy Ateneum 1881 г., t. IV, str. 441: „mękal, przezwisko chłopa ze wsieziny”.

Region: olkuski, stopnicki, włocławski

nana

mama; nanusiapisze bł.=błę- dnie (?); por.III, 426, III, 738; nęnula: „ęń ze, nenulo. w rogu stołu, I Pobłogosław córkę do ślubu”, pśń.

Region: garwoliński, kujawski, lubartowski, łukowski, stopnicki

nasadek

część pługa; por. nasad.

Region: stopnicki

obiedzie

wprowadzić w biedę

Region: stopnicki

ogniwóz

omnibus

Region: stopnicki

okrdcka

grzęda kartofli; por.okraczki. okrąglak- rodzaj tańca wirowego

Region: łomżyński, stopnicki

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.