Gwara polska
beskura, beskurcyjd
wyraz obelżywy; por.IV, 303; 3; 47; I, 38.
Region: stopnicki
brzustynki
część wozu
Region: stopnicki
bułanić
podwałczyć, nie wymawiać głoski ł
Region: stopnicki
chyż
dom: „na chyżu”—w domu; por.hyż, patrz wyżej : chize; por.ochowski „Toruńskie nocy”: „w noc na chyzie”.
Region: hrubieszowski, krasnostawski, stopnicki
czepczyszcze
zgrub, od czepek: „ożyli mi te czepczyszcze, żą kochać te chłopczyszcze”, pśń.
Region: lubartowski, stopnicki
deptak
1) walec szosowy; 2) krąg, w którym chodzą ko- nie zaprzężone do młockarni lub sieczkarni; przen.: „cho-
Region: stopnicki
dochcipny
dowcipny, zręczny do roboty; por.ryj- kowskionika: dochcip.
Region: krakowski, lubelski, nieustalony, stopnicki
dyjaktylowa maść
diachylum
Region: stopnicki
dynowe
na nowo (de novo?)
Region: stopnicki
gardliwy
gardy.ostowice, pt. puławski.
Region: stopnicki
grąba
grzęda np. kartofli, okraczka, p.grąbla, II, 247.
Region: stopnicki
hdby
lm. rzeczy do ubrania służące, odziewa, odzież żeńska; por.8.
Region: stopnicki
iść na doświtki
iść na kądzielnice, tj. zebranie kobiet wiejskich, odbywające się bardzo rano, przed świtem, dla przędzenia; por.doświtka i „arodawne przy- słowia dla ochronek”, Poznań uupańskiego, str. 81.
Region: krasnostawski, lubelski, stopnicki
jugo
jarzmo
Region: stopnicki
juzyna
podwieczorek; por., An I, 42, II, 277, eziniacy Ateneum 1881, t. IV, str. 443, IV, 308, powsz. r. 1889 „Nasze sioło”, str. 212.5.
Region: nieustalony, siedlecki, stopnicki, włocławski
karba
krzyżyk drewniany, lub wić kręcona, którą obnoszą od chaty do chaty po wsi, prosząc na pogrzeb zmarłego; sta- wiają ją pod oknem chaty, mówiąc: „ndmta karbę”.aści- ciel chaty obowiązany jest odnieść ją do sąsiada.
Region: stopnicki
kila Lsk., kilo
kilka; por.49, III, 87.
Region: stopnicki
klek a. klok
część radła, klęk (i wsiach są- siednich zatracone są nosówki).
Region: nieustalony, stopnicki
knaga
duża kość, : „psu daje się knagę”.
Region: kaliski, stopnicki
kopne drabiny
wielkie drabiny w wozie służące do zważenia zboża w snopach (od kopa)
Region: siedlecki, stopnicki
kuli
kwoli, iowskie.
Region: miechowski, stopnicki
kulon
tak lud przezywa mieszczan w(„ra- chuje sie kulon”); por.IV, 316: kuldon, kóldón, II, 259: gulon, A. Dygasiński Kuba Gąsior, str. 24: „Kul- don zenicy albo z Nowego Miasta”, p. gulau.
Region: nieustalony, olkuski, pińczowski, stopnicki
kurzdk
kto kurzy czyli pali papierosy, fajkę
Region: krakowski, stopnicki
kwardy
twardy
Region: lubelski, stopnicki
mekdl
tak lud wnazywa mieszczan zleśnicy inicy (=męlcal); por.G26, II, 259, ezinia- cy Ateneum 1881 г., t. IV, str. 441: „mękal, przezwisko chłopa ze wsieziny”.
Region: olkuski, stopnicki, włocławski
nana
mama; nanusiapisze bł.=błę- dnie (?); por.III, 426, III, 738; nęnula: „ęń ze, nenulo. w rogu stołu, I Pobłogosław córkę do ślubu”, pśń.
Region: garwoliński, kujawski, lubartowski, łukowski, stopnicki
nasadek
część pługa; por. nasad.
Region: stopnicki
obiedzie
wprowadzić w biedę
Region: stopnicki
ogniwóz
omnibus
Region: stopnicki
okrdcka
grzęda kartofli; por.okraczki. okrąglak- rodzaj tańca wirowego
Region: łomżyński, stopnicki
- 1
- 2
- Następne »
W tym miesiącu wspierają Nas:
- Usługi programistyczne i graficzne, Biuro REKLAMA
Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.
Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.
