Gwara polska
bębełuszek
dziecko, : „Trzeba jej dać na garnuszek, || Bo jej zbije bębełuszek”, pśń. odowca, „A dajcież jej na garnuszki || Wytłuką jej bębełuszki”, pśń.; bębełusek: „Trzeba jej dać na garnusek, Zeby jad bębełusek”
Region: chełmski, lubartowski, lubelski, radzyński
białe raki
jajka; por. art. W. Pola w książce: „Kło- sy i Kwiaty” (1869): „Z pamiętników siołu” str. 8 (podeskidem).
Region: krakowski, lubelski, radzyński, sandomierski
bom patrentos
Napominam was”, pśń. woj.; potretwas: „Ura chłopcy, ura wräz, |erzcie szable potretwas”, awska, pt. Kozienicki.
Region: krakowski, puławski, radzyński
brechun
kłamca, człowiek wygadany, adwokat; por.4 brechać.
Region: radzyński
chłopczyński
tyczący się chłopca, należący do chłopca, : „służba chłopczyńska”, tj. służba chłopców czyli parobków
Region: lubelski, radzyński
dziewczynica
dziewczyna dorosła
Region: radzyński, sokołowski
gołąbki
rodzaj pierogów z kaszy jaglanej, zawijanej w liście ka; pusty
Region: chełmski, hrubieszowski, radzyński
jacdki al giecdki
tak sąsiedzi nazywają mieszkańców wsi Ję- drzejów, Batorz (Batórz)ała, yłowice i in. w okolicachowa, od częstego używania w mowie wyrazu jacy.
Region: janowski, krasnostawski, nieustalony, olkuski, radzyński
kiejcun
przychodniów odemiernik, używających wyrazu kiej, nazywają wkiejcunami.
Region: opatowski, radzyński
kobylica
1) część krętawki (p.), żerdź kręcąca się na słupie, na końcach której siadają bawiący się; ; 2) rodzaj zielska, y nie o takiej kobylicy (equa) wspomina kazanie z glos. pol.wnr. 161, patrz Erzepki „Szczątki dawnej polszczyzny”, 1890, str. 10?
Region: łukowski, opatowski, radzyński, siedlecki
kołysa
kołyska: „A wy, baby, do dzieci, | Bo wam z kołysy wyleci”, pśń.
Region: radzyński
krelik
kleryk
Region: olkuski, puławski, radzyński
lubowe ziele
lubczyk (?): „Jest ściezecka do ogródecką, | Do lu- bowego ziela”, pśń.ała
Region: janowski, radzyński
łykawy koń
krztuszący się przy jedzeniu; por.747: włogawy.
Region: nieustalony, radzyński
najmileńsa
najmilsza
Region: janowski, radzyński
obrotka
tręzelka
Region: radzyński
omaniciel
oszust
Region: lubelski, radzyński
owiecy, a, e
owczy
Region: radzyński
patrentos
patrontasz: „Hurma wraz, hurma wräz, |erzcie z so-
Region: radzyński
podoknie
miejsce pod oknem: „chodzić po podokniu”, , pod oknem.
Region: radzyński
ponepać
przeszukać, przetrząść: „ąd goście przyjechali, | Co nam zielone podwórko ponepali?”
Region: radzyński, sokołowski
pozwoleństwo
pozwolenie; por.55, 69, 245.
Region: radzyński
przepój
obrzęd przepijania wianka podczas wesela
Region: radzyński, siedlecki
pucka, puczka
brzuszek palca; por.I, 74.
Region: radzyński, sokołowski
pusta noc
noc, podczas której ludzie nie śpią, lecz modlą się lub śpiewają, np. gdy kto umrze, podczas wesela i t. d.; por.II, 276, III, 732, 1891, t. I, 253: pusty wieczór.
Region: kujawski, nieszawski, nieustalony, radzyński
r,czego tam nepiesz?”
czego tam szukasz?; „nasza kucharka po garkach nipa”, pśń.neści, naści-masz; por.I, 125.
Region: kujawski, lubelski, radzyński, sandomierski
rodny
rodzony: „zepijaj do tatula, |zepijaj do rodnego”, pśń. wes.; „Będę żal zadawala | Swojej rodnej ma- tejce”
Region: radzyński, siedlecki, tomaszowski
rolak
rolnik: „Piją ją (gorzałkę) tam i rolacy, || Bo to trunek jest do pracy”
Region: radzyński
rubel
drąg, którym siano na wozie się przyciska
Region: radzyński
sicina
sito: „Siciny, marszałkowie, siciny, | Będziem pannę mło- dą czepili”, pśń.
Region: chełmski, radzyński
- 1
- 2
- Następne »
W tym miesiącu wspierają Nas:
- Usługi programistyczne i graficzne, Biuro REKLAMA
Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.
Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.
