Gwara polska

bębełuszek

dziecko, : „Trzeba jej dać na garnuszek, || Bo jej zbije bębełuszek”, pśń. odowca, „A dajcież jej na garnuszki || Wytłuką jej bębełuszki”, pśń.; bębełusek: „Trzeba jej dać na garnusek, Zeby jad bębełusek”

Region: chełmski, lubartowski, lubelski, radzyński

białe raki

jajka; por. art. W. Pola w książce: „Kło- sy i Kwiaty” (1869): „Z pamiętników siołu” str. 8 (podeskidem).

Region: krakowski, lubelski, radzyński, sandomierski

bom patrentos

Napominam was”, pśń. woj.; potretwas: „Ura chłopcy, ura wräz, |erzcie szable potretwas”, awska, pt. Kozienicki.

Region: krakowski, puławski, radzyński

brechun

kłamca, człowiek wygadany, adwokat; por.4 brechać.

Region: radzyński

chłopczyński

tyczący się chłopca, należący do chłopca, : „służba chłopczyńska”, tj. służba chłopców czyli parobków

Region: lubelski, radzyński

dziewczynica

dziewczyna dorosła

Region: radzyński, sokołowski

gołąbki

rodzaj pierogów z kaszy jaglanej, zawijanej w liście ka; pusty

Region: chełmski, hrubieszowski, radzyński

jacdki al giecdki

tak sąsiedzi nazywają mieszkańców wsi Ję- drzejów, Batorz (Batórz)ała, yłowice i in. w okolicachowa, od częstego używania w mowie wyrazu jacy.

Region: janowski, krasnostawski, nieustalony, olkuski, radzyński

kiejcun

przychodniów odemiernik, używających wyrazu kiej, nazywają wkiejcunami.

Region: opatowski, radzyński

kobylica

1) część krętawki (p.), żerdź kręcąca się na słupie, na końcach której siadają bawiący się; ; 2) rodzaj zielska, y nie o takiej kobylicy (equa) wspomina kazanie z glos. pol.wnr. 161, patrz Erzepki „Szczątki dawnej polszczyzny”, 1890, str. 10?

Region: łukowski, opatowski, radzyński, siedlecki

kołysa

kołyska: „A wy, baby, do dzieci, | Bo wam z kołysy wyleci”, pśń.

Region: radzyński

krelik

kleryk

Region: olkuski, puławski, radzyński

lubowe ziele

lubczyk (?): „Jest ściezecka do ogródecką, | Do lu- bowego ziela”, pśń.ała

Region: janowski, radzyński

łykawy koń

krztuszący się przy jedzeniu; por.747: włogawy.

Region: nieustalony, radzyński

najmileńsa

najmilsza

Region: janowski, radzyński

obrotka

tręzelka

Region: radzyński

omaniciel

oszust

Region: lubelski, radzyński

owiecy, a, e

owczy

Region: radzyński

patrentos

patrontasz: „Hurma wraz, hurma wräz, |erzcie z so-

Region: radzyński

podoknie

miejsce pod oknem: „chodzić po podokniu”, , pod oknem.

Region: radzyński

ponepać

przeszukać, przetrząść: „ąd goście przyjechali, | Co nam zielone podwórko ponepali?”

Region: radzyński, sokołowski

pozwoleństwo

pozwolenie; por.55, 69, 245.

Region: radzyński

przepój

obrzęd przepijania wianka podczas wesela

Region: radzyński, siedlecki

pucka, puczka

brzuszek palca; por.I, 74.

Region: radzyński, sokołowski

pusta noc

noc, podczas której ludzie nie śpią, lecz modlą się lub śpiewają, np. gdy kto umrze, podczas wesela i t. d.; por.II, 276, III, 732, 1891, t. I, 253: pusty wieczór.

Region: kujawski, nieszawski, nieustalony, radzyński

r,czego tam nepiesz?”

czego tam szukasz?; „nasza kucharka po garkach nipa”, pśń.neści, naści-masz; por.I, 125.

Region: kujawski, lubelski, radzyński, sandomierski

rodny

rodzony: „zepijaj do tatula, |zepijaj do rodnego”, pśń. wes.; „Będę żal zadawala | Swojej rodnej ma- tejce”

Region: radzyński, siedlecki, tomaszowski

rolak

rolnik: „Piją ją (gorzałkę) tam i rolacy, || Bo to trunek jest do pracy”

Region: radzyński

rubel

drąg, którym siano na wozie się przyciska

Region: radzyński

sicina

sito: „Siciny, marszałkowie, siciny, | Będziem pannę mło- dą czepili”, pśń.

Region: chełmski, radzyński

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.