Gwara polska

adukant

adwokat; por.I, 306.

Region: opatowski

ankurliwy

popędliwy

Region: opatowski

cebrzyna

cębrzyna, cembrzyna; por.39, 60.

Region: łomżyński, opatowski

chabroz

? „A ten groszek z chabrozem, Wylej, Marysiu, swegoieńka powrozem”, pśń. wes.

Region: garwoliński, opatowski

chaperny

pożądliwy cudzego

Region: opatowski

ćkapa

szkapa

Region: łomżyński, opatowski

ćwierka idzie

odbywa się obredlanie

Region: opatowski

ćwierzyć

obredlać siew; por.

Region: opatowski

czykutejka

sroczka: „ykutała czykutejka na śliwie”, pśń. „ykutała czykutejka cze, cze, cze, Kto mi ten warkoczyk rozplecie”, pśń.

Region: opatowski, tomaszowski

foczpan

forszman, forspan; foszman

Region: kujawski, opatowski

galicyjdk

1) galicyjanin; 2) biały kartofel

Region: krasnostawski, opatowski

gaz

nafta; por.3; gaza; por.I, 153.

Region: łomżyński, opatowski

grzdule

rodzaj gruszek, gdule

Region: opatowski

hajnoj

tam; por.bajno.

Region: opatowski

hawok

tutaj

Region: opatowski

ikormesła a. kórmesłam.

nosidła do wody; por.79 karomisło, I, 44 i I, 70.

Region: lubelski, opatowski

iopie

prędko, oły, pt.owski, oszowskie; por.IV, 311, II, 98, nr. 195, 6, 401, I, 45.

Region: opatowski, sandomierski, siedlecki

Jasiejko

zdr.ionko

Region: janowski, opatowski

karafijol

kalafijor: „adnyś, iu, ładnyś, tak jak karafijoł”, pśń.mień, pt. janowski; por.169 nr. 337.

Region: łomżyński, lubartowski, opatowski, puławski

kiejcun

przychodniów odemiernik, używających wyrazu kiej, nazywają wkiejcunami.

Region: opatowski, radzyński

kobylica

1) część krętawki (p.), żerdź kręcąca się na słupie, na końcach której siadają bawiący się; ; 2) rodzaj zielska, y nie o takiej kobylicy (equa) wspomina kazanie z glos. pol.wnr. 161, patrz Erzepki „Szczątki dawnej polszczyzny”, 1890, str. 10?

Region: łukowski, opatowski, radzyński, siedlecki

kulasza

lemieszka z mąki lireczanej, jadana z mlekiem, -; por.80: kulaha, ros. kułaga.IV, 645.

Region: chełmski, krasnostawski, opatowski

kurzyna

zgr. od kura: „Tyiu gęsine, | Ja lada kurzynę”, ’

Region: lubelski, opatowski

marykany

kartofle czerwone, amerykany

Region: opatowski

matejka

ъАх. od matka: „Kłaniaj sie, iejko; nizko, niziusiej- ko, Ijcu i matejce”, pśń.

Region: nieustalony, olkuski, opatowski

nalepa

wylepienie powały gliną: „chałupa ma nalepę”

Region: lubelski, opatowski

narzekany

w wyr. płac narzekany: „Usłysałio płac narze- kany, Izyleciał do niej, jak narzecony”, pśń.

Region: krasnostawski, opatowski, siedlecki

niema leżeć

twarzą do ziemi; por.84.

Region: lubelski, opatowski

niesopust, dop. niesopusta

tak się nazywa zwyczaj chodzenia w środę popielcową dla zbierania datków oraz robienia bałwana ze słomy; por.105.

Region: opatowski

ogajdać, ogajdany

powalać, powalany

Region: opatowski

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.