Gwara polska
bezeka
człowiek bezecny: „to bezeka”; por.3 bezera.
Region: lubelski, olkuski, zamojski
burk
bruk; por. durkować == drukować, p.str. 25; J. Kochanowskidprawa p. gr., w. 216 burkowy.
Region: olkuski, siedlecki
chujawa
zadymka; por.awa, chujawica.
Region: kujawski, olkuski
chwest
mocny=fest
Region: olkuski
ciapciocha
kapusta, pog.: „Zrodziła näm sie ciapciocha, | Cem- ze ją bede maściła”, pśń. wes.
Region: olkuski
ciepnąć
rzucić; ciepnuł—rzucił; por.53.
Region: kaliski, łomżyński, nieustalony, olkuski
czernina
ciemność, wieczór; „d terema do terema, czerniną ślub brali”
Region: olkuski, zamojski
drzwie
drzwi: „twórzciez näm zaräz drzwie”, pśń. wes.dryznąć, =III, 491 drzystać, drzysnąć.
Region: lubelski, nieustalony, olkuski
gąsiory
wzgórki i doły na drodze, wyboje
Region: olkuski
gazdynia
gospodyni: „Pojmij mnie, Jaśku, pojmij mnie, Będziesz miał ze mnie gazdynie”.pole, pt. puławski, wyraz prawdopodobnie przyniesiony przez bandochów.55, 8, B. 89. gąglawy — mówiący przez nos; »por.3 gęglawy, gąglić.
Region: łomżyński, nieustalony, olkuski
gniotek
1) wyskrobek a. pieczywo pieczywo nieudane z resztek ciasta; 2) mały chłop a. chłopiec: „A ty gniotku”
Region: lubelski, olkuski
holopa
1) duża niegrabna noga: „jakie to ma liolopy”; 2) niezgraba (jołop?); por. Waga 752.
Region: biłgorajski, lubelski, olkuski, zamojski
idze
idź-że; por.32.
Region: olkuski
jacdki al giecdki
tak sąsiedzi nazywają mieszkańców wsi Ję- drzejów, Batorz (Batórz)ała, yłowice i in. w okolicachowa, od częstego używania w mowie wyrazu jacy.
Region: janowski, krasnostawski, nieustalony, olkuski, radzyński
jes
jest; por.32.
Region: łomżyński, olkuski
koniś
zdr. koń: „utracę, utracę konisia i klace”, pśń.
Region: olkuski
krelik
kleryk
Region: olkuski, puławski, radzyński
kulon
tak lud przezywa mieszczan w(„ra- chuje sie kulon”); por.IV, 316: kuldon, kóldón, II, 259: gulon, A. Dygasiński Kuba Gąsior, str. 24: „Kul- don zenicy albo z Nowego Miasta”, p. gulau.
Region: nieustalony, olkuski, pińczowski, stopnicki
matejka
ъАх. od matka: „Kłaniaj sie, iejko; nizko, niziusiej- ko, Ijcu i matejce”, pśń.
Region: nieustalony, olkuski, opatowski
mekdl
tak lud wnazywa mieszczan zleśnicy inicy (=męlcal); por.G26, II, 259, ezinia- cy Ateneum 1881 г., t. IV, str. 441: „mękal, przezwisko chłopa ze wsieziny”.
Region: olkuski, stopnicki, włocławski
namcie
macie: „j namcie, babko, jabko”
Region: krasnostawski, olkuski
niedbała
człowiek niedbały, niedbalec: „niedbała starsy dru- żba, niedbała, ||dyz näm sie panna młoda podziała”, pśń.
Region: lubartowski, olkuski, pińczowski
nowiście
nowiny, nowości: „ciec z matką nie wiedzieli, | Co to za nowiście”
Region: lubartowski, olkuski
okropa
okropność: „okropa słuchać!”odzisko; por. R. III, 373.
Region: hrubieszowski, olkuski
opowinąć
powinąć: „Zdejmij, iu, z siebie kosulinę, |powi- nę tę małą dziecinę”, pśń.
Region: nieustalony, olkuski, opatowski
osęka
mowa weselna.opa pijaka, który miewał zwykle prze- mowy, przezwanosęką, gdyż po każdej przemowie doda- wał: „Za te mojo oseke wlejcie mi co w pasceke”, (zanik nosówek).
Region: chełmski, olkuski, stopnicki
popie sadło
rozchodnikowa maść
Region: olkuski
przewinąć się czym
przemienić się w co: „zewinę ja się, prze- winę ja się, Ij tą siwą gąsecką”, pśń.
Region: nieustalony, olkuski, siedlecki
psota
niepogoda, słota: „kaftan od psoty”; por.53, 19, 407, 185.
Region: częstochowski, janowski, miechowski, olkuski
rzomny
rządny, gospodarny: „Jestem sobie tęga dziewa i do tego rzomna”, pśń.; por. В. III, 875, I, 283.
Region: olkuski
- 1
- 2
- Następne »
W tym miesiącu wspierają Nas:
- Usługi programistyczne i graficzne, Biuro REKLAMA
Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.
Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.
