Gwara polska

bezeka

człowiek bezecny: „to bezeka”; por.3 bezera.

Region: lubelski, olkuski, zamojski

burk

bruk; por. durkować == drukować, p.str. 25; J. Kochanowskidprawa p. gr., w. 216 burkowy.

Region: olkuski, siedlecki

chujawa

zadymka; por.awa, chujawica.

Region: kujawski, olkuski

chwest

mocny=fest

Region: olkuski

ciapciocha

kapusta, pog.: „Zrodziła näm sie ciapciocha, | Cem- ze ją bede maściła”, pśń. wes.

Region: olkuski

ciepnąć

rzucić; ciepnuł—rzucił; por.53.

Region: kaliski, łomżyński, nieustalony, olkuski

czernina

ciemność, wieczór; „d terema do terema, czerniną ślub brali”

Region: olkuski, zamojski

drzwie

drzwi: „twórzciez näm zaräz drzwie”, pśń. wes.dryznąć, =III, 491 drzystać, drzysnąć.

Region: lubelski, nieustalony, olkuski

gąsiory

wzgórki i doły na drodze, wyboje

Region: olkuski

gazdynia

gospodyni: „Pojmij mnie, Jaśku, pojmij mnie, Będziesz miał ze mnie gazdynie”.pole, pt. puławski, wyraz prawdopodobnie przyniesiony przez bandochów.55, 8, B. 89. gąglawy — mówiący przez nos; »por.3 gęglawy, gąglić.

Region: łomżyński, nieustalony, olkuski

gniotek

1) wyskrobek a. pieczywo pieczywo nieudane z resztek ciasta; 2) mały chłop a. chłopiec: „A ty gniotku”

Region: lubelski, olkuski

holopa

1) duża niegrabna noga: „jakie to ma liolopy”; 2) niezgraba (jołop?); por. Waga 752.

Region: biłgorajski, lubelski, olkuski, zamojski

idze

idź-że; por.32.

Region: olkuski

jacdki al giecdki

tak sąsiedzi nazywają mieszkańców wsi Ję- drzejów, Batorz (Batórz)ała, yłowice i in. w okolicachowa, od częstego używania w mowie wyrazu jacy.

Region: janowski, krasnostawski, nieustalony, olkuski, radzyński

jes

jest; por.32.

Region: łomżyński, olkuski

koniś

zdr. koń: „utracę, utracę konisia i klace”, pśń.

Region: olkuski

krelik

kleryk

Region: olkuski, puławski, radzyński

kulon

tak lud przezywa mieszczan w(„ra- chuje sie kulon”); por.IV, 316: kuldon, kóldón, II, 259: gulon, A. Dygasiński Kuba Gąsior, str. 24: „Kul- don zenicy albo z Nowego Miasta”, p. gulau.

Region: nieustalony, olkuski, pińczowski, stopnicki

matejka

ъАх. od matka: „Kłaniaj sie, iejko; nizko, niziusiej- ko, Ijcu i matejce”, pśń.

Region: nieustalony, olkuski, opatowski

mekdl

tak lud wnazywa mieszczan zleśnicy inicy (=męlcal); por.G26, II, 259, ezinia- cy Ateneum 1881 г., t. IV, str. 441: „mękal, przezwisko chłopa ze wsieziny”.

Region: olkuski, stopnicki, włocławski

namcie

macie: „j namcie, babko, jabko”

Region: krasnostawski, olkuski

niedbała

człowiek niedbały, niedbalec: „niedbała starsy dru- żba, niedbała, ||dyz näm sie panna młoda podziała”, pśń.

Region: lubartowski, olkuski, pińczowski

nowiście

nowiny, nowości: „ciec z matką nie wiedzieli, | Co to za nowiście”

Region: lubartowski, olkuski

okropa

okropność: „okropa słuchać!”odzisko; por. R. III, 373.

Region: hrubieszowski, olkuski

opowinąć

powinąć: „Zdejmij, iu, z siebie kosulinę, |powi- nę tę małą dziecinę”, pśń.

Region: nieustalony, olkuski, opatowski

osęka

mowa weselna.opa pijaka, który miewał zwykle prze- mowy, przezwanosęką, gdyż po każdej przemowie doda- wał: „Za te mojo oseke wlejcie mi co w pasceke”, (zanik nosówek).

Region: chełmski, olkuski, stopnicki

popie sadło

rozchodnikowa maść

Region: olkuski

przewinąć się czym

przemienić się w co: „zewinę ja się, prze- winę ja się, Ij tą siwą gąsecką”, pśń.

Region: nieustalony, olkuski, siedlecki

psota

niepogoda, słota: „kaftan od psoty”; por.53, 19, 407, 185.

Region: częstochowski, janowski, miechowski, olkuski

rzomny

rządny, gospodarny: „Jestem sobie tęga dziewa i do tego rzomna”, pśń.; por. В. III, 875, I, 283.

Region: olkuski

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.