Gwara polska

ady

przecież; por.adyć.

Region: kaliski, kielecki, kujawski

aino tak

potwierdzając zapytanie, ainoć

Region: kujawski, łomżyński, lubelski, łukowski, zamojski

angrest, angryst

agrest; p.III, 382; 1, 17.

Region: kujawski, lubelski, radomski

apetyk, hapetyk

apetyt, i; por.II, 245.

Region: kujawski, lubelski

arbala

herbata, i powsz. lud.

Region: kujawski

barzej, barzy

bardziej; por.5, 45, 46.

Region: kujawski, łomżyński

barzy się

zachciewa się; por. bażyty57.

Region: kujawski

bech

pogardliwie o dziecku; por. bach.

Region: kaliski, kujawski

bęcwał

człowiek ciężki, leniwy, o dzieciach szczególniej: „ach ty bęcwale!”]=bandzwoł

Region: galicyjski, kaliski, kujawski, lubelski, radomski

biedra

biodro np. krowy; por.II, 268; 50; A.-B. 620. biedronka, biedrzonka, biedrunka; boża krówka; por.VIII, 250 biedrzonka.

Region: kujawski, nieustalony

cebratka

szaflik

Region: kujawski

chaban

cliabanina, mięso chude, ; por.I, 461.

Region: kujawski, lubelski

chłopyś

(por.57), zdr. od chłopiecchłopoś (chi o paś); chłopczak; chlopcak

Region: kaliski, kujawski, łomżyński, lubelski, nieustalony

chujawa

zadymka; por.awa, chujawica.

Region: kujawski, olkuski

chuźdać

chuśtać; por.40.

Region: kaliski, kujawski, łomżyński

chwiołek

fijołek, (lud. od chwiać)

Region: kujawski, włoszczowski

ciasto

zakalcowate, twarde

Region: kujawski, mławski

cięgiem

ciągle; p.II, 269; I, 39, 11, 245; 39

Region: kujawski, łomżyński, tomaszowski

czernie

cierń; czyrznie; por.III, 374 czerznie.

Region: kujawski, nieustalony

dajać

dawać; por.102, 39. dam, a m.i dama, у ź.oddarń.

Region: garwoliński, kolski, kujawski, łomżyński, lubelski

dom, do dom

do domu

Region: kujawski, lubelski

drwalnik

drwalnia, por.I, 26

Region: kujawski

duchem

prędko, szybko, : „Zrób mi to duchem”; por.261, 102, 52, 6, 52.

Region: kujawski

dugać

dźwigać: „co tak dugäsz”, Poznańskie; por.II, 270, III, 743 dugować.

Region: kujawski

dziaddk, dziadok

pog. o biedaku

Region: kaliski, kujawski

ego

człowiek dzierżawiący ogród a. doglądający ogro- du

Region: kaliski, kujawski

fafoly

nieczystości, kawałki do niczego nie służące, szczegól- niej zanieczyszczające płyn, пр.: „fafoły w wodzie pływają”; por.II, 270 i I, 215.

Region: kaliski, kujawski

fala

nawałnica, : „fala idzie”=burza się zbliża; por.241.

Region: kujawski, łomżyński

foczpan

forszman, forspan; foszman

Region: kujawski, opatowski

frujnąć

frunąć; por.II, 270 i 286.

Region: kaliski, kujawski

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.