Gwara polska

bałabajka

rodzaj kartofli

Region: krasnostawski

baniak, baniak

garnczek duży żelazny, sagan, I, 38

Region: hrubieszowski, krasnostawski, lubartowski, lubelski, nieustalony

bełk

l) brzuch; por.I, 152, III, 86 (bełg); II, 6 (bełcun); 749; 2) miejsce głębokie na rzece, głębia; p. kołbań, wyrek; por.I, 291 i46 (bełko).

Region: hrubieszowski, krasnostawski, łomżyński, lubelski

bociąg

bocian; por.III, 490 bocoń.

Region: krasnostawski

boruch

fartuch wełniany

Region: krasnostawski

bycecek

zĆLY. od bycek: „pędzi bycecki”

Region: krasnostawski

chyl, na chylu

na dworze

Region: krasnostawski

chyż

dom: „na chyżu”—w domu; por.hyż, patrz wyżej : chize; por.ochowski „Toruńskie nocy”: „w noc na chyzie”.

Region: hrubieszowski, krasnostawski, stopnicki

czwórności

przekleństwo: „eby cię czwórności porwały”

Region: krasnostawski, tomaszowski

dekować dach

pokrywać dach słomą

Region: krasnostawski

drżącz

drzączka: „Taka drżącz go napadła, że nie móg wystrze- lić”

Region: krasnostawski

dudy

lekkie z nerkami; por.IV, 306.

Region: krasnostawski

fartuna

fortuna: „Tyla twój fartuny |upan i dziury”, pśń.(przykład odchylania o)

Region: krasnostawski

fikołajki

skoki, koziołki: „przewracać fikołajki”, ßajcer, flejcer, flejczer; por.I, 308; flejcur, flejczur

Region: krasnostawski, lubelski, nieustalony, siedlecki

gäganek, gaganiec

kaganek, knot palący się w oleju

Region: krasnostawski, lubelski

galicyjdk

1) galicyjanin; 2) biały kartofel

Region: krasnostawski, opatowski

grubszy

bogatszy

Region: janowski, krasnostawski

haić

czas tracić, mitrężyć: „nie haj czasu”, „zhaiłem sobie dzień”, straciłem dzień

Region: krasnostawski, lubelski, tomaszowski

hąjka

strata czasu

Region: krasnostawski, tomaszowski

hałkierz

alkierz

Region: krasnostawski, siedlecki

herny

hardy, zły; por.262, 57: harny.

Region: krasnostawski, lubelski

hoda, hody

ani weź, ani sposób, trudno, : por.262.

Region: janowski, krasnostawski, lubelski, zamojski

II, 250; ocharużyć się

ubrać się

Region: krasnostawski

iść na doświtki

iść na kądzielnice, tj. zebranie kobiet wiejskich, odbywające się bardzo rano, przed świtem, dla przędzenia; por.doświtka i „arodawne przy- słowia dla ochronek”, Poznań uupańskiego, str. 81.

Region: krasnostawski, lubelski, stopnicki

izbedka

izdebka

Region: krasnostawski, łukowski, siedlecki

jacdki al giecdki

tak sąsiedzi nazywają mieszkańców wsi Ję- drzejów, Batorz (Batórz)ała, yłowice i in. w okolicachowa, od częstego używania w mowie wyrazu jacy.

Region: janowski, krasnostawski, nieustalony, olkuski, radzyński

jamuina

1) jałmużna; 2) rozgrzeszenie: „Ksiądz mi nie da ja- mużny”

Region: krasnostawski

kimbałka

ubranie głowy, obrączka obszyta płótnem, którą kobiety noszą na głowie; por.I, 90: kibałka.

Region: hrubieszowski, krasnostawski, tomaszowski

komosić się

ociągać się

Region: krasnostawski

konowrót

kołowrót

Region: krasnostawski

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.