Gwara polska

baniak, baniak

garnczek duży żelazny, sagan, I, 38

Region: hrubieszowski, krasnostawski, lubartowski, lubelski, nieustalony

bełk

l) brzuch; por.I, 152, III, 86 (bełg); II, 6 (bełcun); 749; 2) miejsce głębokie na rzece, głębia; p. kołbań, wyrek; por.I, 291 i46 (bełko).

Region: hrubieszowski, krasnostawski, łomżyński, lubelski

bez rok

na przyszły rok

Region: hrubieszowski

chyż

dom: „na chyżu”—w domu; por.hyż, patrz wyżej : chize; por.ochowski „Toruńskie nocy”: „w noc na chyzie”.

Region: hrubieszowski, krasnostawski, stopnicki

ćwiachać, ćwiochać

smagać, uderzać biczem, , =stow- chać.

Region: hrubieszowski, lubelski

czobuty

buty

Region: hrubieszowski

czugać się

śliskać się

Region: hrubieszowski, lubelski

doskulić

dokuczyć: „zimno mu doskuliło”; „a to mu doskulił”

Region: hrubieszowski

gołąbki

rodzaj pierogów z kaszy jaglanej, zawijanej w liście ka; pusty

Region: chełmski, hrubieszowski, radzyński

hujtać

huśtać

Region: hrubieszowski

kastrownik

misiarz, pokładacz

Region: hrubieszowski

katulać, katylać

taczać (катать); por.I, 43 i 69.

Region: hrubieszowski

kimbałka

ubranie głowy, obrączka obszyta płótnem, którą kobiety noszą na głowie; por.I, 90: kibałka.

Region: hrubieszowski, krasnostawski, tomaszowski

kluczka a. kulka

1) narzędzie do pisania jaj; 2) drążek z zagięciem na końcu do wyciągania wody ze studni, (por. kluczka)-, 8) takiż drążek do zrywania owoców; por.II, 272, B. 93: kluka.

Region: hrubieszowski, kaliski, kujawski, łomżyński, lubelski, ostrowski

kołbań ż.

miejsce b. głębokie na rzece, p. bełk, wyrek; por.I, 69: kałabania.

Region: hrubieszowski

kwiek

ćwiek, gwóźdź

Region: hrubieszowski

marszałka

rózga weselna; por.I, 86.

Region: hrubieszowski, lubelski, nieustalony, zamojski

mecyje

specyjał, przysmak, pańska rzecz: „o mń dopiero me- cyje”, (z żydowskiego).

Region: hrubieszowski, krasnostawski, lubelski, łukowski

młodych

zamieszkanie nowożeńców u rodziców p. młodego lub panny młodej

Region: hrubieszowski

mohorycz

1) zapijanie wódki, gdy pierwszy raz młody zjawia się na „zwiady”; 2) zapijanie wódki po targu.

Region: hrubieszowski

oberemek

tyle np. drzewa, ile można objąć oburącz, naręcze; por.27: oberemok.

Region: hrubieszowski

oduczajka

obwód, oprawa przetaka; por.IV, 314, 67.

Region: hrubieszowski

okropa

okropność: „okropa słuchać!”odzisko; por. R. III, 373.

Region: hrubieszowski, olkuski

pionka

przerębel, p.nieuż.

Region: hrubieszowski

piska

pisanka, jaje malowane w desenie, , -; por. Gołębio w.y i zabawy 294, Waga 756.

Region: hrubieszowski, łomżyński, puławski, zamojski

poćka

pudendum muliebre

Region: hrubieszowski

prażucha

lemieszka z palonej mąki, , tylko ma praźuchy lm.; por.IV, 318, 178, I, 74. prążatka

Region: hrubieszowski, lubelski

przewrósło

powrósło

Region: hrubieszowski

rozkwaczyć sie

zrobić się podobnym do kwacza; kwacz — pę- dzel do smoły, rozluzował

Region: hrubieszowski

się

wydobyć się, uwolnić się z czego; zapewne od „karaś” i oznacza pierwotnie wydobycie się z sieci; por.karaskać się, odkaraskać się, 148. wykne (?): „Kiedy ja se krzyknę, | Podkówecki wykne (?), pśń.Może tu к zamiast

Region: hrubieszowski, puławski

W tym miesiącu wspierają Nas:

Na ten moment posiadamy gwarę zakopiańską na podstawie opracowania z 1883 roku: „Gwara zakopańska : studyjum dyjalektologiczne”.

Pozostałe zostały zebrane i opisane głównie z artykułu pt. „Przyczynki do nowego słownika języka polskiego” autorstwa Rafała Lubicza, znajdującego się w „Pracach Filologicznych” T. IV, z. 1. z 1892 roku. Praca ta zawierała zbiór prowincjonalizmów z Kujaw, Kaliskiego, Kieleckiego, Lubelskiego, Podlasia i Łomżyńskiego.