Cyfrowa baza żołnierzy Batalionów Chłopskich opublikowana

2026-08-29

Na początku sierpnia informowałem o powstaniu cyfrowej bazy żołnierzy Batalionów Chłopskich. Projekt ten funkcjonuje jako prototyp, a jego twórca szuka instytucji, która mogłaby przejąć nad nim opiekę merytoryczną i dalej go rozwijać. Teraz baza została udostępniona publicznie w formie MVP. Instytucja się nie znalazła.

Odprawa oddziału partyzanckiego Batalionów Chłopskich przed akcją (powiat puławski/janowski). Fotografia archiwalna z okresu konspiracji (domena publiczna / autor nieznany).

Serwis dostępny jest pod adresem bch-baza.zolnierzebch.workers.dev. Obecnie zawiera około 3,3 tys. rekordów i pozwala wyszukiwać żołnierzy Batalionów Chłopskich według nazwiska lub pseudonimu.

Twórca określa projekt jako działający prototyp cyfrowego archiwum. Baza powstała pro bono, a jej architektura została zaprojektowana w taki sposób, by utrzymanie serwisu nie generowało kosztów. Szczególnie znaczące jest jednak wyjaśnienie powodów publicznego udostępnienia projektu. Na stronie bazy zapisano, że została ona otwarta dla użytkowników „z uwagi na bierność państwowych instytucji i muzeów związanych z ruchem ludowym w kwestii cyfryzacji pamięci o BCh”.

Ponad 3 tysiące biogramów

Podstawę bazy stanowią przede wszystkim informacje zaczerpnięte ze „Słownika Biograficznego Żołnierzy Batalionów Chłopskich” tomu VI, a cała baza obejmuje siedem tomów. Każdy rekord ma docelowo pozwalać na szybkie dotarcie do podstawowych informacji o konkretnej osobie związanej z Batalionami Chłopskimi. Sama forma internetowej wyszukiwarki znacząco ułatwia korzystanie z danych, które wcześniej pozostawały rozproszone w wielotomowych publikacjach.

Bazę będzie można uzupełniać

Nowa wersja serwisu będzie zawierać również formularz pozwalający zgłaszać osoby, których nie ma jeszcze w bazie, oraz proponować uzupełnienia istniejących informacji. Można będzie podać m.in. nazwisko, imię, pseudonim, stopień wojskowy, obwód lub zgrupowanie, rok urodzenia oraz dodatkowe informacje i źródła.

Zgłoszenia mają być następnie docelowo sprawdzane przez archiwistę prowadzącego bazę. Autor strony – Wojciech Góreczny – zaznacza przy tym, że nie prowadzi indywidualnych poszukiwań na zamówienie osób prywatnych. Jest tylko twórcą projektu, a nie zawodowym archiwistą.

Druga co do wielkości organizacja konspiracyjna

Bataliony Chłopskie były jedną z polskich organizacji konspiracyjnych podczas II wojny światowej. Powstały ze struktur związanych z ruchem ludowym i działały przede wszystkim na terenach wiejskich. W szczytowym okresie organizacja skupiała około 170 tys. zaprzysiężonych członków. Jej oddziały prowadziły walkę zbrojną, działania sabotażowe i wywiadowcze, ale również broniły mieszkańców wsi przed represjami okupanta, wysiedleniami i przymusowymi kontyngentami.

Cyfrowa baza nie obejmuje więc nawet niewielkiej części wszystkich osób związanych z Batalionami Chłopskimi. Jej obecne 3,3 tys. rekordów należy traktować przede wszystkim jako początek znacznie większego przedsięwzięcia.

Zaopiekuj się bazą…

Nie rozwiązany został problem jej przyszłości. Na stronie nadal znajduje się informacja, że osoby i instytucje zainteresowane przejęciem bazy lub objęciem jej opieką merytoryczną mogą kontaktować się pod mailem zolnierze.bch@gmail.com