Modliborzyce należą do starszych ośrodków osadniczych na południowej Lubelszczyźnie. Ich początki sięgają prawdopodobnie XIV wieku. Świadczy o tym układ przestrzenny miejscowości – plan ulic i rynku oparty na prawie magdeburskim, charakterystyczny dla średniowiecznych miast lokacyjnych.
O wczesnych dziejach okolicy wspominają również źródła historyczne. W jednej z publikacji Wydawnictwa „Trzaski, Everta i Michalskiego” znajduje się wzmianka o obozowisku Rakoczego – zbuntowanego hospodara mołdawskiego, który w XV wieku najechał ziemie polskie. Według relacji obóz jego wojsk miał znajdować się na polach wsi Słupie, położonej obok Modliborzyc.
W tamtym czasie ważniejszym ośrodkiem życia była właśnie Słupia. Z jednego z pergaminowych dokumentów z XVI wieku wynika, że Modliborzyce należały do chorążego, który miał swoją siedzibę w tej miejscowości. W Słupi znajdował się jego pałac oraz kościół, istniejący do XVII wieku, kiedy to świątynia została zniszczona.
Przez kilka stuleci Modliborzyce posiadały prawa miejskie. Utrzymały je aż do końca XIX wieku, kiedy miejscowość utraciła status miasta i stała się osadą. W XVI stuleciu przeważała tu ludność polska, a obok rolnictwa rozwijało się rzemiosło. Działały nawet cechy rzemieślnicze – włókienniczy oraz garbarski, co świadczy o znaczeniu miejscowości jako lokalnego ośrodka gospodarczego.
W XIX wieku nastąpiły kolejne zmiany demograficzne. Do okolicznych majątków zaczęli napływać osadnicy chłopscy ze wschodniej Galicji. W wyniku tej kolonizacji powstały nowe wsie, między innymi Luxte, a także zwiększyła się liczba mieszkańców samych Modliborzyc. Do dziś w okolicy spotkać można rodziny wywodzące się z tych migracji, pielęgnujące dawne tradycje przywiezione z Galicji.
W XVIII i XIX wieku w miasteczku rozwijała się również społeczność żydowska, która – jak w wielu miejscowościach regionu – była ważną częścią lokalnego życia gospodarczego. W rękach żydowskich kupców i rzemieślników znajdowała się znaczna część handlu i usług.
Położenie Modliborzyc w pobliżu granicy austriacko-rosyjskiej sprzyjało także działalności o charakterze przygranicznym. Do wybuchu pierwszej wojny światowej w okolicy rozpowszechniony był przemyt. Granica znajdowała się zaledwie około 12 kilometrów od miejscowości, co ułatwiało transport towarów między zaborami. Najczęściej przemycano alkohol, choć zdarzały się także inne produkty. Zyski z takiej działalności przyciągały wielu mieszkańców okolicy, a nawet ludzi przybywających z dalszych stron. W efekcie w pobliżu powstawały niewielkie osady związane z tym zajęciem, między innymi Gwizdów, Kalenne i Ciechocin.
Handel przygraniczny i rzemiosło pozostawały ważnym elementem życia gospodarczego Modliborzyc jeszcze w pierwszej połowie XX wieku. Według informacji z lat czterdziestych miejscowość była ośrodkiem handlowym obsługującym okoliczne wsie i majątki ziemskie.
Źródło:
Dodaj komentarz