Wśród wielu miejsc w Szwecji, które łączą się z historią Polski, szczególne miejsce zajmują te związane z osobą Katarzyny Jagiellonki – córki Zygmunta I Starego i Bony Sforzy, siostry Anny Jagiellonki, żony Stefana Batorego, a zarazem jednej z ostatnich przedstawicielek potężnego rodu Jagiellonów. Dla polskiego podróżnika są to punkty na mapie wyjątkowe – niosące pamięć o czasach, gdy dynastia jagiellońska oddziaływała daleko poza granice Rzeczypospolitej.
Gripsholm – „Sępi zamek”
Pierwszym z tych miejsc jest Gripsholm – położony niedaleko Sztokholmu zamek, nazywany niegdyś „Sępim zamkiem”. To właśnie tam Katarzyna Jagiellonka wraz z mężem, późniejszym królem Szwecji Janem III Wazą, była więziona w latach 1563–1567, w czasie konfliktu dynastycznego.
Dla wielu Polaków obraz tego miejsca utrwalił się za sprawą malarskich przedstawień XIX wieku, ukazujących królewnę w murach twierdzy. Gripsholm stał się symbolem trudnych losów polskiej księżniczki na obcej ziemi – a zarazem początkiem nowego etapu w relacjach polsko-szwedzkich.
Uppsala – jagiellońska kaplica w sercu Szwecji
Jeszcze ważniejsze dla polskiej pamięci historycznej jest miasto Uppsala, dawna stolica kraju i siedziba najstarszego uniwersytetu szwedzkiego. W jego centrum wznosi się monumentalna katedra – dzieło rozpoczęte przez budowniczego związanego z paryską Notre Dame, Etienne’a de Bonneuil. Świątynia ta, utrzymana w stylu gotyckim i starannie odrestaurowana, kryje w sobie wyjątkowe polskie akcenty.
Wśród wieńca kaplic grobowych znajduje się tzw. „Jagellonska gravkoret” – kaplica jagiellońska, w której spoczywają król Szwecji Jan III oraz jego żona Katarzyna. Fundatorem kaplicy był ich syn, Zygmunt III Waza – przyszły król Polski i Szwecji, łączący w swej osobie oba państwa.
Renesansowa kaplica zachwyca bogactwem zdobień. Sarkofagi ustawiono osobno: monumentalny grobowiec króla oraz mniejszy, z leżącą postacią królowej. Wokół widnieją herby polskie i szwedzkie, a także łacińskie inskrypcje o charakterze panegirycznym. Nad łukiem spinającym kolumny powtarza się herb polsko-litewski, zaś na ścianie umieszczono widok Krakowa – detal szczególnie poruszający dla polskiego gościa.
W jednej z naw poprzecznych znajduje się również skarbiec katedralny. Wśród licznych ornatów, relikwiarzy, kielichów i krzyżów uwagę zwracają pamiątki bezpośrednio związane z Katarzyną Jagiellonką: dwie korony, berło, medalion, a także kielich z polskim napisem z 1655 roku. To materialne ślady obecności polskiej dynastii w historii Szwecji.
Źródło:
Światowid, 1924 nr 2.
Dodaj komentarz