Na początku XX wieku Wisła wciąż była jedną z głównych arterii komunikacyjnych ziem polskich. Choć kolej coraz śmielej przejmowała ruch pasażerski i towarowy, żegluga parowa nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa. Przeciwnie — w pierwszych latach nowego stulecia pojawiały się jednostki, które miały dowodzić, że podróż rzeką może być nie tylko praktyczna, ale i wygodna. Jedną z nich był parostatek „Wawel”.
O jednostce tej pisał we wrześniu 1904 roku „Wędrowiec”, zwracając uwagę nie tyle na jej parametry techniczne, co na standard podróżowania, jaki oferowała pasażerom. I nie były to pochwały na wyrost. „Wawel” powstał w warsztatach żeglugi parowej Maurycego Fajansa — firmy, która od dziesięcioleci należała do najważniejszych graczy na wiślanym rynku transportowym.
Statek zaprojektowany z myślą o pasażerze
To, co wyróżniało „Wawel”, znajdowało się przede wszystkim wewnątrz. Artykuł z 1904 roku podkreślał wytworne, staranne wykończenie wnętrz oraz rozwiązania, które do tej pory kojarzono raczej z koleją niż z żeglugą rzeczną. Dolna kajuta pierwszej klasy była podzielona na część damską i męską, a kanapy przystosowano do spania według systemu wagonów pullmanowskich — rozwiązania wówczas nowoczesnego i kojarzonego z dalekimi podróżami.
Na pokładzie znalazły się oszklone pawilony pierwszej i drugiej klasy, a centralna część statku mieściła bufet oraz wejścia na pomost. Całość uzupełniały udogodnienia techniczne: ogrzewanie parowe, sprawna wentylacja, umywalnie oraz zabezpieczenia chroniące kocioł przed pęknięciem. W epoce, gdy katastrofy parowców nie należały do rzadkości, takie rozwiązania miały znaczenie nie tylko komfortowe, ale i psychologiczne.
Maurycy Fajans i jego wiślana flota
Za „Wawelem” stało doświadczenie i zaplecze firmy Maurycego Fajansa — przedsiębiorcy, który odegrał kluczową rolę w historii żeglugi parowej na Wiśle. Jeszcze w XIX wieku związany był z przedsięwzięciami hrabiego Andrzeja Zamoyskiego, a po upadku tej spółki stworzył własne przedsiębiorstwo, przejmując warsztaty i statki na warszawskim Solcu.
Pod jego kierownictwem powstawały kolejne jednostki pasażerskie i towarowe, obsługujące regularne połączenia na Wiśle. „Wawel” był jednym z przykładów tego, jak lokalna produkcja potrafiła dorównać zachodnim standardom — zarówno pod względem technicznym, jak i estetycznym.
Źródło:
Wędrowiec R.42, nr 38 (17 września 1904)
Dodaj komentarz