W powojennym czasopiśmie „Kalendarz Ludowy na Rok 1949” odnaleźliśmy projekt jakby „krzywej wieży w Pizie”. jak się okazało to futrystyczna wizja budynku Sejmu na Wiejskiej w Warszawie.
W 1918 roku podjęto decyzję o przystosowaniu na potrzeby polskiego parlamentu kompleksu Aleksandryjsko-Maryjskiego Instytutu Wychowania Panien – dawnej szkoły żeńskiej, mieszczącej się przy ul. Wiejskiej 2/4/6 (według innych źródeł pod numerem 8). Budynek, opuszczony w 1915 r. po ewakuacji szkoły do Rosji, został następnie zajęty przez niemiecki szpital zakaźny. Jego główny gmach, wzniesiony w latach 1851–1853 dla Instytutu Szlacheckiego według projektu Antoniego Sulimowskiego i Bolesława Podczaszyńskiego, należał do nielicznych w Warszawie obiektów posiadających dużą salę nadającą się na obrady oraz liczne mniejsze pomieszczenia, odpowiednie na potrzeby komisji sejmowych i klubów parlamentarnych.
Prace adaptacyjne prowadzili architekci Kazimierz Tołłoczko, Romuald Miller i Tadeusz Szanior. Salę posiedzeń urządzono w dawnej jadalni, pełniącej wcześniej funkcję szkolnej auli. 10 lutego 1919 roku odbyło się tu pierwsze posiedzenie Sejmu Ustawodawczego II RP, podczas którego uchwalono Małą Konstytucję i powierzono Józefowi Piłsudskiemu funkcję Naczelnika Państwa. W tym gmachu, 17 marca 1921 roku, przyjęto konstytucję marcową. W związku z wprowadzeniem dwuizbowego parlamentu w 1922 r. na potrzeby Senatu zaadaptowano budynek dawnego lazaretu instytutu (dziś budynek G – tzw. stary Budynek Komisji Sejmowych).
W 1925 rząd zlecił Kazimierzowi Skórewiczowi, kuratorowi Zamku Królewskiego, opracowanie projektu rozbudowy parlamentu. Do dawnego gmachu szkolnego dobudowano od strony południowej nową, amfiteatralną Salę Posiedzeń Sejmu, natomiast dotychczasową salę przekazano Senatowi. W latach 1925–1935 powstał czteropiętrowy Dom Poselski (obecnie Stary Dom Poselski). Uroczyste otwarcie nowej Sali Posiedzeń nastąpiło 27 marca 1928 roku. Właśnie tam, 23 kwietnia 1935 roku, uchwalono konstytucję kwietniową.
2 września 1939 roku, już w obliczu wojny, w gmachu przy ul. Wiejskiej odbyło się ostatnie wspólne posiedzenie Sejmu i Senatu II RP. W czasie okupacji część zabudowań sejmowych uległa zniszczeniu, a w ocalałych budynkach stacjonowały oddziały Schutzpolizei. Jesienią 1939 roku w ogrodach sejmowych Niemcy dokonywali egzekucji warszawiaków, zwłaszcza przedstawicieli inteligencji.
Po wojnie, w latach 1946–1947, wyburzono ruiny XIX-wiecznych zabudowań i odbudowano spaloną Salę Posiedzeń Sejmu. Prace trwały dziewięć miesięcy, a 4 lutego 1947 roku odbyło się w niej pierwsze posiedzenie powojennego parlamentu. 22 lipca 1952 roku uchwalono tu konstytucję Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
W 1946 r. Stowarzyszenie Architektów Polskich ogłosiło konkurs na rozbudowę kompleksu sejmowego, który wygrał Bohdan Pniewski. Prace rozpoczęto w 1948 roku, a zatwierdzenie planów nastąpiło w maju 1949. Główne roboty zakończono w 1952 roku. Nowy zespół pawilonów, dziedzińców i tarasów wpisano w otoczenie starego parku, który aż do 2016 r. pozostawał dostępny dla spacerowiczów. Ze względu na likwidację Senatu nie odbudowano głównego gmachu Instytutu Maryjskiego, zachowując jedynie ocalałe skrzydło wschodnie. Kompleks ten stał się siedzibą Sejmu PRL.
Prawdopodobnie z tego okresu pochodzi wspomniana wizualizacja gmachu Sejmu RP.
Źródło:
Kalendarz Ludowy na Rok 1949 – Biblioteka Cyfrowa UMCS.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kompleks_budynk%C3%B3w_Sejmu_Rzeczypospolitej_Polskiej
Dodaj komentarz